zamek w DzierzgoniuW marcu bieżącego roku w Gońcu Dzierzgońskim ukazał się artykuł dotyczący dawnych wizerunków dzierzgońskiego zamku. Co można wyczytać z rycin, obrazów i zdjęć dawnego Kiszporka? Zapraszam do lektury.

Zamek Christburg – w wizerunkach

Wjeżdżając do Dzierzgonia od strony Malborka, kiedy zbliżamy się do serca miasta, uwagę zwracają dwa, przecięte jezdnią wzgórza. To miejsce w którym stała niegdyś warownia Christburg. Jak wyglądało owe miejsce w czasach swojej świetności? Co się działo ze wzgórzem zamkowym na przestrzeni wieków? Co można wyczytać z rycin, obrazów i zdjęć dawnego Christburga/ Kiszporka? Na pytanie to spróbował nam odpowiedzieć pan Henryk Reszka.

O zamku Christburg wiemy sporo z internetowych źródeł, jednakże ilustracje zamku są ubogie. Z pewnością zadecydował tu czas jego wczesnego popadania w ruinę. Wiemy z historii miasta, że w XVII wieku był w fragmentach obrysowych murów, bez zwieńczeń dachowych,  a w pierwszej połowie  XVIII wieku  zniknął z powierzchni zamkowego wzgórza. Znana jest historia jego rozbiórki z tamtych lat,kiedy to benedyktyni z Dzierzgonia (dawniej Christburg) otrzymali zezwolenie na budowę klasztoru i na pozyskanie cegieł na ten cel z zamku. Ciekawostką jest to,że mieszkańcy ówczesnego Kiszporka tak się przywiązali do zamkowych ruin, iż robotników z tej rozbiórki zamku, kijami przegnali… Jednakże. Decyzja,to decyzja… Odroczyło się to trochę w czasie, ale biskup chełmiński zainterweniował i cegłę na klasztor pozyskano.

Z dawnych lat, najciekawszym rysunkiem dzierzgońskiego zamku jest praca Antona Moellera zatytułowana „Eleganckie przyjęcie na tle zamku”. Widzimy na niej mieszczan z ówczesnego Kiszporka –  z okresu kiedy zakończył panowanie Stefan Batory, a rozpoczął rządy Zygmunt III Waza.

Zamek wg rys. A. Moellera ” Eleganckie przyjęcie na tle zamku” oraz koloryzacja jego kadru wykonana przez Henryka Reszkę.

Rycina Christopha Johanna Hartknocha z 1684 przedstawia już  zamek jako straszydło. Z murów wyrastają krzewy lub drzewa, jednakże widać, że miasto ma się dobrze. To okres panowania Jana III Sobieskiego.  Rok 1684, to rok po wiedeńskim zwycięstwie. Od drugiej połowy XVIII wieku do końca XIX wieku dzierzgońska zamkowa góra popadła w zapomnienie. Zamek Christburg zamilkł… Od 1772 roku, rozpoczęła tu rządy administracja pruska. Na niektórych starych pocztówkach, można dojrzeć mieszkalny dom na zamkowym wzgórzu. Niepojętym jest skąd ci domownicy czerpali wodę?

Zamek w Christburgu, rycina Christopha Johanna Hartknocha. Także na przedwojennej pocztówce.

W 1901 roku ówczesne władze zapoczątkowały program zagospodarowania zamkowego wzgórza. Prawdopodobnie, w 1902 roku wybudowano tam wieżę widokową, którą widać na wielu przedwojennych pocztówkach do roku 1929, kiedy to wybudowano tam wieżę ciśnień. Stan wzgórza z okresu przedwojennego do 1998 roku nie ulegał większym zmianom. W roku tym rozpoczęto badania archeologiczne. Rozkopano fragmentarycznie konstrukcje dawnych zamkowych murów, następnie te wykopy zasypano pozostawiając znikomą część, jakby z dziedzińca. Obecnie wzgórze pełni rolę taką jaką nadano mu w 1901 roku, tj. terenu spacerowego dla mieszkańców i turystów. Poniżej jeszcze dwa wizerunki dzierzgońskiej warowni: rekonstrukcja wg A.J. Pawłowskiego po wykopaliskach z 1998 roku na rys. B.Januszewskiej i K. Wolskiej oraz praca współczesna wg rys. Hartknocha.

Oryginalny tekst artykułu: http://goniec-dzierzgonski.pl/zamek-christburg-w-wizerunkach/

więcej o zamku w Dzierzgoniu

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież